หน้า  1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11
 เจดีย์จุลประโทน

          เจดีย์จุลประโทน เป็นโบราณสถานสมัยทวารวดีที่สำคัญแห่งหนึ่ง เชื่อกันว่า สถานที่ตั้งเจดีย์องค์นี้ คือบริเวณกลางเมืองโบราณนครปฐมที่เจริญขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 12-16 ลักษณะเป็นเจดีย์ก่ออิฐสอดิน แผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม และมีการก่อสร้างต่อเติมส่วนที่เป็นลานประทักษิณในระยะต่อมา 2 ครั้ง จากการดำเนินงานของกรมศิลปากรได้พบหลักฐานทางโบราณคดีหลายอย่างที่สำคัญ ได้แก่ภาพปูนปั้นและดินเผาเล่าเรื่องชาดกในพุทธศาสนา ซึ่งใช้ประดับตกแต่งฐานประทักษิณของเจดีย์ ภาพเหล่านี้นอกจากแสดงถึงอิทธิพลของลัทธิศาสนาที่แพร่หลายอยู่ในขณะนั้นแล้ว ยังเป็นหลักฐานที่สามารถนำมาใช้ในการศึกษาประวัติศาสตร์และโบราณคดีสมัยทวารวดีได้เป็นอย่างดี

                      ภาพถ่ายเจดีย์จุลประโทน 
จากรายงานการขุดแต่ง โดย ปิแอร์ ดูปองต์

       
ประติมากรรม
           ประติมากรรมในสมัยทวารวดีส่วนใหญ่ได้แก่พระพุทธรูป ธรรมจักรและกวางหมอบ ประติมากรรมประดับศาสนสถานอื่นๆพระพุทธรูปทวารวดีส่วนใหญ่สลักด้วยปิน พระพุทธรูปรุ่นแรกๆยังคงมีลักษณะแบบศิลปะอินเดียอยู่ แต่รุ่นหลังมามีลักษณะเป็นแบบพื้นเมืองยิ่งขึ้น เป็นต้นว่า ขมวดพระเกศาใหญ่ พระพักตร์แบน พระขนงทำเป็นเส้นนูนโค้งต่อกันเป็นรูปปีกกา พระเนตรโปน พระโอษฐ์หนา สำหรับพระพุทธรูปยืน พระองค์มักตั้งตรงและทรงแสดงปางวิตรรกะ (ประทานธรรม) ทั้งสองพระหัตถ์ ส่วนพระพุทธรูปนั่งโดยทั่วไปมักขัดสมาธิราบและแสดงปางสมาธิเป็นพื้น นอกจากนี้ ยังพบว่ามีการทำพระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาทแสดงปางประทานธรรมด้วยพระหัตถ์ขวา แต่พบเป็นจำนวนน้อย
           สำหรับพระพุทธรูปที่เป็นภาพสลักนูนต่ำนั้น มีทั้งขนาดใหญ่ ทั้งสลักอยู่บนผนังถ้ำและที่เป็นภาพนูนต่ำขนาดเล็ก มักปรากฎอยู่ในรูปของพระพิมพ์ทั้งที่ทำด้วยดินเผาและดินดิบ พระพิมพ์สมัยทวารวดีสร้างขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการสืบทอดอายุพระพุทธศาสนา จึงมักมีการจารึกคาถา เยธมฺมา อันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนาลงบนพระพิมพ์เหล่านั้น
                พระพุทธรูปนั่งห้อยพระบาท
ประดิษฐานในวิหารน้อยวัดหน้าพระเมรุ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งถูกย้ายไปจากบริเวณเมืองโบราณนครปฐม
ประติมากรรมประดับศาสนสถาน
          ประติมากรรมที่ใช้ประดับศาสนสถานในศิลปะแบบทวารวดี มีทั้งที่ทำด้วยปูนปั้น ดินเผาและดินดิบ ทำเป็นภาพต่างๆ เช่น พระพุทธรูป พระโพธิสัตว์ ภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติและชาดก ภาพบุคคล ภาพสัตว์ เช่น ช้าง สิงห์ และลวดลายตกแต่งศาสนสถาน ซึ่งประติมากรรมดังกล่าว อาจสะท้อนให้เป็นถึงคติ ความเชื่อของกลุ่มชน การติดต่อสัมพันธ์ของชุมชนพื้นเมือง กับชาวต่างชาติในดินแดนโพ้นทะเล ชีวิตความเป็นอยู่ วัฒนธรรม ประเพณี ตลอดจนการแต่งกายของผู้คนในสังคม
                       
             ภาพปูนปั้นรูปสิงห์และรูปช้าง ประดับฐานเจดีย์
             จุลประโทนองค์นอกสุดที่ขุดแต่งโดยปิแอร์ ดูปองต์
                   ภาพปูนปั้นรูปบุคคล
     แสดงเรื่องราวในชาดก ประดับฐานเจดีย์จุลประโทน

  
      ภาพปูนปั้นประดับฐานโบราณสถานวัดใหญ่
        ในบริเวณเมืองโบราณนครปฐม