พระศิวนาฏราช สำริด
ศิลปะภาคใต้อิทธิพลศิลปะอินเดียใต้ ราชวงศ์โจฬะ
พุทธศตวรรษที่ 22-23 ขนาดสูงพร้อมฐาน 76 เซนติเมตร ฐานกว้าง 44 เซนติเมตร
แหล่งในเทวสถานโบสถ์พราหมณ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
เลขทะเบียน 8/2515
           เป็นประติมากรรมที่สำคัญอย่างหนึ่ง ที่แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลความเชื่อทางศาสนาพราหมณ์ พระศิวะในท่าร่ายรำ ทรงมี 4 กร ทรงร่ายรำเหยียบอยู่บนตัวอปสมารปุรุษ คนแคระภูตแห่งความชั่วร้าย ชื่อ มุยลก ซึ่งนอนคว่ำ มือกำงูเห่า อันหมายถึง ความเขลาอยู่บนฐานสี่เหลี่ยม ล้อมรอบด้วยวงโค้งของเปลวเพลิงที่พวยพุ่ง พระศิวะทรงเหล้าพระเกศาเป็นเกลียวประดับด้วยหางนกยูง ดอกไม้  งูพิษ กปาละ และพระจันทร์เสี้ยว พระกรรณขวาทรงกุณฑลเป็นรูปมกร อันเป็นสัญลักษณ์ของเพศชายและพระกรรณซ้ายทรงกุณฑลจักรอันเป็นสัญลักษณ์ของเพศหญิง ทรงสนับเพลาสั้นเหนือพระชานุเล็กน้อยรอบบั้นพระองค์คาดด้วยผ้าปล่อยชายพริ้วอยู่ด้านข้าง ทรงสวมกรองศอ กำไลข้อพระกร และสร้อยรอบข้อพระบาท
           ประติมากรรมนาฏราชาองค์นี้ดูคล้ายศิลปะอินเดียใต้มาก แต่เมือเปรียบเทียบลักษณะในท่าของการร่ายรำ จะเห็นว่าการยกพระบาทและการยกพระกรดูไม่ค่อยขึงขังจริงจังเหมือนศิลปะอินเดียใต้ และลักษณะของเปลวไฟรอบๆวงโค้ง ดูคล้ายกับเปลวพระรัศมีของพระพุทธรูปที่สร้างขึ้นในราชอาณาจักรไทย จึงอาจเป็นไปได้ที่ว่าอาจหล่อขึ้นที่ภาคใต้โดยเลียนแบบของเดิม มากกว่าที่จะนำมาจากอินเดียใต้โดยตรง